|
"Utrzymanie jednego Seminarium,
jak dobrze wiadomo, stwarza bardzo wiele trudności.
Obecnie, gdy w Archidiecezji Warszawskiej posiadam
dwa Seminaria i zachodzi konieczność budowy gmachu
Seminarium Misyjnego, zmuszony jestem prosić o
pomoc, także w innych krajach, gdzie tylu
chrześcijan mogłoby owocnie współpracować w budowie
i rozwoju tak ważnego Dzieła dla Ewangelizacji.
Ponieważ Pan chce, aby przepowiadana była Dobra
Nowina wszystkim narodom, dlatego z całą ufnością
proszę o wszelką możliwą pomoc finansową (…)."
(List J. Em. Józefa Kard.
Glempa, Prymasa Polski do Dobroczyńców Archidiecezjalnego
Seminarium Misyjnego "Redemptoris Mater"
w Warszawie, Boże Narodzenie 1992)
PROJEKT SEMINARIUM
Budynek Archidiecezjalnego Seminarium Misyjnego
"Redemptoris Mater" w Warszawie został
zaprojektowany w oparciu o plany siedziby Kolegium
"Redemptoris Mater" w Rzymie. Projektantem
jest architekt Mattia del Prete, a konsultantem
artystycznym Kiko Argüello.
NOWA ESTETYKA
"W prefacji na Boże Narodzenie
Kościół modli się: "W tajemnicy Słowa Wcielonego
ukazało się oczom naszego umysłu nowe światło
jego blasku, abyśmy poznając Boga widzialnie,
za jego przyczyną zostali porwani do umiłowania
rzeczy niewidzialnych". Także prawda objawienia
korzysta z podatności człowieka na to, co piękne.
Jeśli oczy ducha są uderzone poprzez nowe światło,
które emanuje od Boga, niemożliwe do zrozumienia
dzieło Jego Wcielenia czyni możliwym to, że Bóg
staje się widzialnym w misterium sakramentalnym.
To spojrzenie, na które Bóg pozwala, powoduje
w człowieku poruszenie i ekstazę; wizja prowadzi,
dzięki miłości, do niewidzialnego świata wiary:
człowiek ziemski zostaje uniesiony do nieba".
(Paul J. Cordes, Presentazione,
w: Maurizio Bergamo, Mattia Del Prete, Spazi celebrativi.
L'architettura dell'Ecclesia, s. IX)
Projekt siedziby Archidiecezjalnego
Seminarium Misyjnego "Redemptoris Mater"
w Warszawie łączy w sobie przywiązanie do tradycji
i klasycznych kanonów sztuki sakralnej z nowoczesnymi
rozwiązaniami architektonicznymi.
Taki budynek spełnia założenia "nowej estetyki"
- współczesnej próby tworzenia architektury sakralnej
nieoderwanej od duchowości i teologii, odkrycia
na nowo piękna i pewnego jego kanonu, jako najistotniejszego
motywu budownictwa sakralnego - tak, aby sam budynek
będąc jak najbardziej funkcjonalnym, wyrażał przede
wszystkim pewne treści i zapraszał do uwielbienia
Stwórcy świata.
To odnowa liturgiczna Soboru Watykańskiego II
poprowadziła także do odnowy architektury poprzez
powrót do wzorców Kościoła pierwotnego:
"Liturgia wraca (po Soborze
Watykańskim II) do bycia zrozumiałą dla ludu,
co więcej: staje się samym pokarmem odnowienia
życia chrześcijańskiego. Zadanie architektury
powraca do bycia tym, co "daje widzialną
formę" temu systemowi rytów, znaków i symboli
sakramentalnych, aby w rycie mogło się zrealizować
rzeczywiste doświadczenie misterium: spotkanie
z Bogiem i komunia między braćmi".
(Maurizio Bergamo, Mattia
Del Prete, Spazi celebrativi. L'architettura dell'Ecclesia)
"W ciągu historii Kościół
zawsze odczuwał tę więź pomiędzy pięknem a ewangelizacją,
i to Kościół był największym propagatorem piękna.
Wszystko odbija piękno Chrystusa oraz piękno wspólnoty
i braterskiej jedności. Ewangelizacja narodów
słowiańskich została przeprowadzona w dużej mierze
właśnie poprzez piękno liturgii, ikon i śpiewów.
Dopiero w ostatnich latach, także wewnątrz Kościoła,
zdaje się przeważać wizja funkcjonalna, która
redukuje miejsca, gdzie wspólnota żyje i się gromadzi,
do zwykłych sal spotkań.
Jednak właśnie dziś jest jak nigdy konieczne i
pilne, aby struktury Kościoła się odnawiały. Odpowiedzią
na wioskę globalną McLuhan'a, na wielkie miasto,
na monokulturę, jest parafia, która stałaby się
"wioską niebiańską": modelem społecznym
bardziej ludzkim, zdolnym otworzyć przestrzenie
dla nowej społeczności miłości, zgromadzenie eucharystyczne,
które dowartościowuje czynny udział wiernych (…)"
(Nowa estetyka…
- www.domusgalilaeae.org)
ARCHITEKTURA SEMINARIUM
"Cała architektura Seminarium,
jego konstrukcja, forma - tak jak zostało to zaprojektowane
i zbudowane, ta sama godność, z jaką są urządzone
pomieszczenia, tak te do celów liturgicznych,
jak i te dla odpoczynku, dla życia wspólnego,
aż po miejsca spożywania posiłków, podlegają pewnej
formie estetycznej, w której wszystko jest zrobione
precyzyjnie i z materiałów o najlepszej jakości.
Jest to pewnym przybliżeniem teologii piękna,
gdzie nie poświęca się transcendencji dla funkcjonalności,
i gdzie Kościół jako Ciało Mistyczne Chrystusa,
promienieje swym własnym światłem. Wszystko
ze smakiem i z wielką godnością, jak też należy
czynić przyjmując seminarzystów ze wszystkich
ras i języków, z różnych warunków, aby czuli się
jak w najlepszym z domów, jak w najpiękniejszym
z pałaców, gdzie Jezus Chrystus jest obecny".
(Memoriales, No. 1/1998
- biuletyn informacyjny Archidiecezjalnego Seminarium
Misyjnego "Redemptoris Mater" w Medellin
- Kolumbia)
Swoistym novum obiektu jest Sanktuarium Słowa.
Jest to miejsce specjalnie dostosowane i przeznaczone
do adoracji, modlitwy oraz zgłębiania Słowa Bożego
- Tabernakulum zawiera obok Najświętszego Sakramentu,
Księgę Pisma Świętego. Symbolika wnętrza wprowadza
w modlitwę i zaprasza do wiary w stwórczą moc
Słowa Bożego.
"Sanktuarium Słowa jest ustawione
w osi podłużnej, która na swych krańcach ma z
jednej strony za barierą z łuków (która podkreśla
jego sakralny charakter) tabernakulum zawierające
w drogocennej szkatule tak Postacie Eucharystyczne
jak i Pismo Święte, z drugiej zaś strony wielką
ambonę (nazywaną "bimá", jak w kościele
syryjskim albo w synagodze) przed którą siada
przewodniczący i z której jest proklamowane Słowo
po przyniesieniu uroczyście, procesjonalnie Biblii
z tabernakulum. Po bokach zwróconych do centralnej
osi znajdują się miejsca dla uczestników, pomyślane
jako "trony z biurkami" do scrutatio,
według modelu biurek ewangelistów ze średniowiecznych
miniatur".
(Maurizio Bergamo, Mattia
Del Prete, Spazi celebrativi. L'architettura dell'Ecclesia,
s. 351)
"Piękne witraże usytuowane
na ścianie bocznej Sanktuarium Słowa wyrażają
uwielbienie Siedmiu Dni Stworzenia. (…) wypełniają
się one wielokolorowym światłem, które rozprasza
się po całym wnętrzu.
Cały witraż przedstawia stworzenie wszechświata
przez Boga, z chaosu, przechodząc przez uformowanie
wód, niebios, planet aż dociera do doskonałości
- porządku - a na końcu do stworzenia człowieka,
przedstawionego przez krzyż jako znak czasów:
Bóg uczynił człowieka w Chrystusie, nowym stworzeniu,
który to odnawia przez swą śmierć i zmartwychwstanie
człowieka-niewolnika grzechów, jednając go z Bogiem,
z sobą samym i z naturą".
(Memoriales, No. 1/1998
- biuletyn informacyjny Archidiecezjalnego Seminarium
Misyjnego "Redemptoris Mater" w Medellin
- Kolumbia)
Również Kościół Seminaryjny
uwzględnia w swej formie założenia odnowy liturgicznej
Soboru Watykańskiego II. Jest to przykład rozwiązania
wnętrza sakralnego dostosowanego do potrzeb i
wrażliwości człowieka współczesnego - tak, aby
mógł on w sposób czynny uczestniczyć w świętych
obrzędach (por. Sobór Watykański II, Sacrosanctum
Concilium, 14).
Przestrzeń liturgiczna ma kształt ośmiokąta, dzięki
czemu układ zgromadzenia kieruje uwagę wszystkich
wiernych na ołtarz umieszczony pośrodku.
"W takim zgromadzeniu celebrujący
kapłan, ustawiony w miejscu przodującym względem
wiernych i zwrócony do nich zza ołtarza ma się
znaleźć w takiej pozycji, aby zamknąć półkole.
W ten sposób widzimy jak tworzy się konfiguracja
circumstans (otaczająca), która na podstawie
starożytnej tradycji sformułowanej już w Sankramentarzu
Gregoriańskim z VIII w., zostanie na nowo zaproponowana
przez Sobór Watykański II: "Umiejscowienie
[ołtarza] niech będzie takie, aby rzeczywiście
utworzyć centrum, względem którego zwraca się
spontanicznie uwaga całego zgromadzenia"
(OWMR 263)".
(Maurizio Bergamo, Mattia
Del Prete, Spazi celebrativi. L'architettura dell'Ecclesia,
s. 124)
(por. J. P. Cordes, Partecipazione attiva all'eucaristia,
s. 136; por. R. Schwarz, Kirchenbau. Wet vor der
Schwelle.)
W tym znaku jasno wyrażona
jest wiara w Kościół będący Mistycznym Ciałem
Chrystusa, który sam w swym Misterium Paschalnym
jest centrum każdej celebracji liturgicznej (por.
Sobór Watykański II, Sacrosanctum Concilium, 5).
"Rodzi się jedność a zgromadzenie
jawi się jako Ciało Chrystusa złożone z wielu
członków. Pisze św. Roberto Bellarmino: "Przewodniczący
jako głowa ciała, Słowo Boga jako usta, Eucharystia
jako serce, z którego Kościół się karmi i zaspokaja
pragnienie, zgromadzenie jako ramiona i nogi Ciała
Chrystusa (…)" i możemy dodać: źródło
chrzcielne jako łono, gdzie rodzą się nowi synowie
Kościoła".
(San Bartolomeo in Tuto,
Una parrocchia per il terzo millennio, s. 16)
(por. Jean Hani, Il simbolismo del Tempio cristiano,
rozdz. VI i VII)
PIERWSZY ETAP BUDOWY
Ze względu na rozmiar inwestycji i ograniczone
możliwości finansowe zdecydowano podzielić budowę
obiektu na dwie fazy. Pierwszy etap zakładał budowę
minimum socjalnego i funkcjonalnego Seminarium,
czyli Kaplicy - Sanktuarium Słowa, części mieszkalnej
oraz kuchni i refektarza. Budowa tej części miała
miejsce w latach 1994-2000. Budynek oddano do
użytku we wrześniu 2000 roku.
[więcej zdjęć]
DRUGI ETAP BUDOWY
Blisko dwa lata od momentu zakończeniu pierwszej
części inwestycji, rozpoczęto drugi etap budowy
Seminarium. Tym razem powstające budynki to: kościół
seminaryjny wraz z kaplicą Najświętszego Sakramentu,
biblioteka z czytelnią, główna aula oraz recepcja,
hall i inne pomieszczenia towarzyszące. Nowopowstające
obiekty będą stanowiły z już istniejącą częścią
integralną całość, zamykając w środku patio z
fontanną przeznaczone do spaceru i rekreacji.
STAN OBECNY DRUGIEGO ETAPU BUDOWY
Rozpoczęta w lipcu 2003 roku budowa stanu surowego
otwartego drugiej części inwestycji dobiegła końca
na wiosnę 2004 roku.
[więcej
zdjęć]
Przed latem rozpoczęto na nowo
prace celem jak najszybszego zamknięcia budynku,
aby zabezpieczyć go przed ciężkimi zimowymi warunkami
atmosferycznymi. W wakacje zrobiono więc dachy
kościoła i biblioteki, a następnie ruszyły m.in.
prace przy elewacjach z klinkieru i marmuru, przy
montażu drzwi i okien. W międzyczasie rozpoczęto
też roboty wewnątrz budynku - jak np. przygotowanie
posadzek czy montaż różnych instalacji. Prace
na zewnątrz powoli dobiegają końca.
Seminarium utrzymuje się od początku dzięki hojności
wielu anonimowych dobroczyńców z Polski i z zagranicy.
Modlimy się za nich regularnie, szczególnie podczas
Eucharystii w każdy wtorek.
Prosząc o wsparcie
tego dzieła Kościoła zapraszamy do ściągnięcia
przekazu
pocztowego.
|
